ديگر برد ، آن را زدود و بر طرف كرد ، - بَصَرَه عن : چشم از او پوشيد ، نگاه خود را از آن برگردانيد ، - الراكبُ : سواره پياده شد ، - الشّيءَ : آن چيز را محال كرد ، - الأرضَ ( ز ) : زمين را يكسال در ميان كاشت . الحَوْل - ج حُؤُول و أَحْوَال [ حول ] : سال ، مهارت و بصيرت در كار ؛ « لَا حَوْلَ و لَا حِيلة » : ناتوان است ، نيرو و توانى ندارد . حَوْلَ - [ حول ] : « حَوْلَ الشيءِ أو الشخصِ » : دور يا اطراف چيز يا شخص . الحَوَل - ( طب ) : لوچى يا چپ چشمى . الحَوِل - [ حول ] : لوچ ، چپ چشم ، مرد بسيار حيله‌گر . الحِوَل - [ حول ] : قدرت و توانائى بر تصرف ، مهارت و بصيرت در كار ، نابودى يا جابجا شدن ؛ « لَا حِوَلَ عنه » : انتقالى ندارد . الحُوَّل - [ حول ] : حيله‌گر ، بسيار حيله‌گر ، بصير و بينا در امور . حَوْلَى - [ حول ] : « حَوْلَى الشيءِ أو الشخصِ » : اطراف و پيرامون شخص . الحَوْلَاء - [ حول ] : مؤنث ( الأَحْوَل ) است . الحُولة - [ حول ] : تعجب ، شگفتى ؛ « هذا من حُولةِ الدهر » : اين از عجايب و شگفتى روزگار است . الحَوْلَة - [ حول ] : قدرت و توانائى تصرف در امور ، مهارت و تيزبينى در كار . الحَوْلَق - [ حلق ] : گلو درد ، دردى كه در گلو پديد آيد . الحَوْلَقَة - اين واژه بر مبناى ( لَا حَوْلَ و لَا قُوَّةَ إلَّا بِاللَّهِ ) تركيب شده است . الحَوْلِيّ - ج حَوَالىّ [ حول ] : آنچه كه بر آن يكسال گذشته باشد اعم از ستور و جز آن . الحُوَّلِيّ - [ حول ] : حيله‌گر ، بسيار فريب دهنده ؛ بينا در امور خود . الحَوْلِيَّات - [ حول ] : كتابى است كه در آن حوادث يكسال نگاشته مىشود ؛ - « حَوْلِيَّات زُهير » : قصيده‌هاى شعرى زهير شاعر عرب است كه هر قصيده‌اى را يكسال مىسرود و پس از ويرايش پخش مىكرد . حَوَّمَ - تَحْويماً [ حوم ] في الأمر : به آن كار ادامه داد . الحَوْمَة - ج حَوْمَات : « حَوْمَةُ القِتالِ » : سختترين موضع جنگ كه پهلوانان به نبرد پردازند ؛ « حَوْمَةُ البحرِ اوِ الرَّمْلِ و غير ذلك » : بيشترين قسمت دريا يا ريگستان و جز آنها ؛ « حَوْمَةُ الموتِ » : فرا رسيدن مرگ . حَوِيَ - - حَوًى [ حوي ] : سياه مايل به سبز يا سرخ مايل به سياه شد ، گندمگون شد . الحَوِيّ - [ حوي ] : دارنده‌ى پس از استحقاق ، حوض كوچك پر از آب . الحَوِيَّة - ج حَوَايَا [ حوي ] : مؤنث ( الحَوِيّ ) است ، روده‌ى پيچيده و منقبض شده ، حوض كوچك ، كيسه‌اى كه از ريزه‌هاى گياه پر كنند و بر روى كوهان شتر قرار دهند . حَيَّ - [ حيي ] : اسم فعل است به معناى ( شتاب كن ، عجله كن ) . اين اسم فعل به معناى امر است و مبنى بر فتح مىباشد . الحَيّ - ج أَحْياء [ حيي ] : زنده . اين واژه ضدّ ( الميّت ) است ، كوى قوم ، قبيله‌اى از قبايل عرب ؛ « عِلْمُ الأَحْياءِ » : دانش زيست شناسى اعم از حيوان يا گياهان . حَيَّا - تَحِيَّةً [ حيي ] هُ : به او ( حَيَّاكَ اللَّه ) : خداوند تو را عمر دهد گفت ، بر او سلام كرد ، - هُ اللَّهُ : خداوند او را نگهدارد . الحَيَا - [ حيي ] : حيا ، شرم ، حشمت ، توبه ، پُربارى ، باران ، گياه . الحَيَاء - [ حيي ] : مص ، پربارى و فراخى ، باران ، گياه ؛ « قليلُ الحَيَاءِ » : پررو ، بيحيا . الحَيَاة - [ حيي ] : زندگى . اين واژه ضد ( المَمَات ) است ؛ « لَا يزالُ في قيدِ الحَياةِ » : او همچنان زنده است ؛ « مُسْتوى الحياةِ » : سطح معيشت و زندگى در ملتى يا در گروهى اجتماعى ؛ « الحَيَاة العامَّة » : زندگى روزمره و عمومى مردم در جامعه ؛ « حَيَاة الرِّيفِ » : زندگى روزمره در دهات و روستاها . الحِيَاد - [ حيد ] : مص ، « الحِيَادُ الإيجابيّ فى السِّيَاسَة » : بىطرفى دولتى در كشمكشهاى سياسى و بين المللى ؛ « هو على الحِيَادِ » : او بىطرف است و به هيچيك از دو طرف نزاع گرايش ندارد . الحِيَازَة - [ حوز ] : مص ، حاصل شدن ، بدست آمدن ، دست روى چيزى نهادن و تصرّف ، مالكيت ، داشتن . الحِيَاصَة - [ حوص ] : كمربند ستور . الحَيَّاك - [ حيك ] : آنكه با ناز و كرشمه و تكبر راه رود . الحِيَاكة - [ حوك ] : مص ، بافندگى . الحَيَّاكة - مؤنث ( الحَيّاك ) است . الحِيَال - [ حول ] : « حِيَالُ الشيءِ » : روبروى آن چيز ؛ « قَعَدَ حِيالَهُ و بِجِيَالِه » : روبروى او نشست . الحِيبَة - [ حوب ] : خويشاوندى از مادر . الحَيَّة - [ حيي ] : مؤنث ( الحَيّ ) است ؛ « لُغَةٌ حَيَّة » : زبان زنده كه مردم با آن گفتگو كنند ، - ج حَيَّات و حَيَوات ( ح ) : مار . اين اسم كاربرد مذكر و مؤنث دارد و از واژه‌ى ( الحَيَاة ) مشتق است ؛ « ارضٌ حَيَّة » : زمين حاصلخيز و پر بركت . حَيْثُ - [ حيث ] : ظرف مكان و مبنى بر ضم است ؛ « حَيْثُ انَّ » : براى اينكه « مِنْ حَيْثُ » : از جائى كه ؛ « حَيثُ كان » : هر جا كه باشد ؛ « مِن حيثُ الثَّقَافة » : از آنچه كه به فرهنگ تعلق دارد ؛ « من حيثُ هو » : او به تنهائى ؛ « العَالَمُ من حيثُ هو » : جهان همانست كه بوده ؛ « من حيثُ يَدْرِى و لَا يَدْري » : آيا ميداند يا نميداند ؛ « من حيثُ انَّ » : نظر باينكه ؛ « بحيث انَّ » : نظر باينكه ، از اين رو . حَيْثُما - مترادف ( كيفما ) است ؛ « حَيثَمَا اتَّفقَ » : هر گونه كه اتفاق افتاده است . الحَيْثِيَّات - جمع ( الحَيْثِيَّة ) است ؛ « حَيْثيَّاتُ الحُكْم » : دلائل و علل و موجبات قانونى است كه رأى دادگاه بر آن استناد مىشود . الحَيْثِيَّة - ح حَيْثِيَّات : حيثيت ، اعتبار ، نظر ؛ « مِن هذه الحَيثيّة » : از اين نظر و اعتبار .